TikTok යනු කුමක්ද?
TikTok යනු බොහෝ විට තත්පර 15 ක් හෝ ඊට අඩු කාලයක් වීඩියෝ රූගත කිරීමට, සංස්කරණය කිරීමට සහ පළ කිරීමට ඉඩ දෙන ජංගම යෙදුමකි. මෙය බොහෝ විට ජනප්රිය සංගීතය, නැටුම් සහ සජීවිකරණය ඇතුළත් විනෝදාත්මක වීඩියෝ වේ. Facebook, Instagram සහ Twitter මෙන් TikTok යනු සමාජ මාධ්යයකි. මෙහිදී ඔබට වෙනත් අයෙකුගේ වීඩියෝ නැරඹිය හැකිය. ඔබට ඔබේ ප්රියයන් අනුගමනය කළ හැකි අතර අදහස් දැක්විය හැකිය. ලොව පුරා, TikTok යෙදුම ජංගම උපාංග වලින් බිලියන 1.2 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් බාගත කර ඇත. එය වඩාත්ම ජනප්රිය වන්නේ අවුරුදු 13 සිට 24 දක්වා පුද්ගලයන් අතරය. වයස අවුරුදු 13 ට අඩු පරිශීලකයින් සඳහා දෙමාපියන්ගේ අනුමැතිය අවශ්ය වන අතර වේදිකාවට සීමිත ප්රවේශයක් සපයයි.
යෙදුම වැඩ කරන්නේ කෙසේද?
වෙනත් සමාජ මාධ්ය යෙදුම් මෙන්, යෙදුම භාවිතා කිරීම සඳහා ඔබ ගිණුමක් නිර්මාණය කළ යුතුය. ඒ සඳහා ඔබගේ දුරකථන අංකය හෝ විද්යුත් තැපැල් ලිපිනය ලබා දිය යුතුය. එමෙන්ම ඔබට Facebook වැනි සමාජ මාධ්ය ගිණුමක් භාවිතා කරද ලියාපදිංචි විය හැකිය. ඔබ ලියාපදිංචි වූ විට, ඕනෑම කෙනෙකුට ඔබගේ ගිණුම බැලීමට, ඔබ පළ කරන වීඩියෝ බැලීමට, පණිවිඩ යැවීමට හැකිය. අනෙක් යෙදුම් මෙන්ම, ඔබගේ සංවේදී තොරතුරු කොපමණ ප්රමාණයක් නිරාවරණය වේද යන්න සීමා කිරීම සඳහා රහස්යතා සැකසුම් සකස් කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
යෙදුම හා සම්බන්ධ රහස්යතා කරුණු මොනවාද?
ඔබ මෙවැනි යෙදුම් භාවිතා කරන විට, ඔබගේ තොරතුරු අනෙකුත් පරිශීලකයන්ට ලබා ගත හැකිය. මෙහි ඇතුළත් විය හැකි දේවල අර්ධ ලැයිස්තුවක් මෙන්න.
• ඔබගේ සම්බන්ධතා සහ විද්යුත් තැපැල් ලිපිනයන්.
• ඔබගේ භූගෝලීය පිහිටීම දැක්විය හැකි ඔබගේ IP ලිපිනය.
• “ඔබේ මුහුණ වසා දැමීම” මෙම යෙදුමෙන් පිටත, ඔබගේ වෙනත් පින්තූර සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකි ජෛවමිතික දත්ත මෙයින් ලබා දිය හැකිය.
TikTok ගිණුම වඩාත් පුද්ගලික කරන්නේ කෙසේද?
මෙය භාවිතා කරන යෞවනයන්ට ඔවුන් කොපමණ පුද්ගලික තොරතුරු අනෙකුත් පරිශීලකයන් සමග බෙදාගන්නේද යන්න සහ එම තොරතුරු නිරාවරණය වීමෙන් ඇති විය හැකි ප්රතිවිපාක තේරුම් ගත නොහැක. තරුණ පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ ගිණුම් වඩාත් පුද්ගලික කිරීමට සලකා බැලිය යුතු ක්රියාමාර්ග කිහිපයක් මෙන්න.
• ගිණුම “පුද්ගලික” ලෙස සකසන්න.
• “ඔබගේ ගිණුම අන් අයට යෝජනා කිරීම” අක්රිය කරන්න.
• ඔබගේ වීඩියෝ වලට අදහස් දැක්වීමට, ප්රතික්රියා කිරීමට හැකි අය පිළිබඳ සැකසුම් වෙනස් කරන්න.
• ඔබට ඍජු පණිවිඩ යැවිය හැක්කේ කාටද යන්න පිළිබඳ සැකසුම් වෙනස් කරන්න.
• ඔබගේ වීඩියෝ බාගත කළ හැක්කේ කාටද යන්න සහ ඔබ කැමති වීඩියෝ නැරඹිය හැකි සැකසුම් වෙනස් කරන්න.
TikTok යෙදුමට Apple iOS clipboard දත්ත වෙත පිවිසිය හැකිද?
Apple සමාගමේ සංවර්ධකයින් සිය මීළඟ මෙහෙයුම් පද්ධතිය වන iOS 14 පරීක්ෂා කරමින් මෑතකදී TikTok යෙදුමට එහි clipboard දත්ත වෙත පිවිසිය හැකි බව සොයා ගන්නා ලදී. iPhone භාවිතා කරන්නන් මුරපද වැනි සංවේදී තොරතුරු පිටපත් කිරීමට clipboard විශේෂාංගය භාවිතා කරයි. TikTok සමාගම පවසා ඇත්තේ එහි ප්රවේශය නොදැනුවත්ව හා යෙදුමේ ඇති වංචා විරෝධී අංගයකට සම්බන්ධ බවයි. ගැටළුව නිරාකරණය කිරීම සඳහා සිය යෙදුමේ යාවත්කාලීන කළ අනුවාදයක් ඉදිරිපත් කළ බව සමාගම පවසයි.
ඔබගේ iPhone එකේ TikTok යෙදුම තිබේ නම් කුමක් කළ යුතුද?
TikTok යෙදුමේ නවතම අනුවාදයට යාවත්කාලීන කිරීම හොඳ අදහසකි. Apple-MacBook භාවිතා කරන්නන් සඳහා මෙය විශේෂ වේ. මන්ද? MacBook, iOS, iPhone සහ iPad උපාංග අතර clipboard අන්තර්ගතයන් එකම Apple හැඳුනුම්පත ඇති උපාංග බෙදා ගනී. නවතම යාවත්කලීනයට පෙර, TikTok යෙදුමට ඔබගේ දුරකථනයේ පමණක් නොව, Mac හි ද clipboard අන්තර්ගතය කියවිය හැකි වේ. ප්රවෘත්ති, සංචාර සහ ක්රීඩා සම්බන්ධ සමහර යෙදුම් ඇතුළුව තවත් යෙදුම් 50 කට වඩා වැඩි ගණනක මෙම ක්රියාව සිදු කර ඇති බව පර්යේෂකයන් පවසයි.
වෙනත් TikTok රහස්යතා අවශ්යතා මොනවාද?
මෙම TikTok යෙදුම තොරතුරු වල රහස්යතාවය පිළිබද ගැටළු ගණනාවකට යටත් වී ඇත. එකක් නම්, TikTok සමාගම විසින් චීන රජය සමඟ එකතු කරන තොරතුරු බෙදා ගැනීමට හෝ බල කිරීමට ඉඩ තිබේද යන්නයි. TikTok සමාගම පවසන්නේ එය සිය දත්ත බෙදා නොගන්නා බවයි. කෙසේ වෙතත් මෑත මාසවලදී රාජ්ය ආයතන සහ සමාගම්, TikTok යෙදුම සම්බන්ධ රහස්යතා සහ ආරක්ෂක ගැටළු විසඳීමට පියවර ගෙන තිබේ. වයස අවුරුදු 13 ට අඩු ළමයින්ගෙන් මෙම යෙදුම නීති විරෝධී ලෙස පුද්ගලික තොරතුරු එක්රැස් කර ඇති බවට චෝදනා ලබා ඇත. පසුව 2019 පෙබරවාරි මාසයේදී TikTok සමාගම විසින් Federal වෙළඳ කොමිසමට වාර්තාගත ඩොලර් මිලියන 5.7 ක දඩ මුදලක් ගෙවීමට එකඟ විය. එක්සත් ජනපද රජය විසින් නිකුත් කරන ලද ස්මාර්ට්ෆෝන් වලින් TikTok යෙදුම ඉවත් කරන ලෙස ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව එක්සත් ජනපද හමුදා නිලධාරීන්ට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
පෞද්ගලිකත්වය සහ ආරක්ෂක පාලනයන් සහ භාවිතයන් පිළිබඳ සැලකිලිමත් වීම හේතුවෙන් Wells Fargo බැංකුව සතු උපාංගවලින් TikTok ඉවත් කරන ලෙස සේවකයින්ට උපදෙස් දී ඇත.
ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයෙන් TikTok ඉවත් කළ යුතුද?
ඔබගේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයෙන් මෙම යෙදුම ඉවත් කිරීම හෝ ඉවත් නොකිරීම පෞද්ගලික තීරණයක්ය. ඕනෑම යෙදුමක් මෙන්ම, රහස්යතා ප්රතිපත්ති කියවීම සහ ඔබගේ රහස්යතා සැකසුම් කළමනාකරණය කිරීම වැදගත් වේ.
Google Chrome කියන්නේ අපි ගොඩක් දෙනෙක් දන්න වගේම ගොඩක් දෙනෙක් නිතරම භාවිත කරන web browser එකක්. එකේ ප්රධාන මුහුණත තියෙන්නෙ Google සෙවුම සදහා. ඒකෙ අපිට search කරන්න ඕන දෙයක් වගේම අපිට යන්න ඕන website එකක URL එක වුණත් type කරන්න පුළුවන්. Type නොකර voice command දෙන්නත් පුළුවන්. ඒකට search bar එකේ තියෙන mic එක ඔබල අපිට අවශ්ය දේ කියන්න පුළුවන්. හැබැයි හොද ඉංග්රීසි උච්චාරණයක් තියෙන්න ඕන. නැත්තම් Googleට අපි කියන දේ නොතේරෙන්න වගේම හිතුවේ නැති දෙයක් search වෙන්නත් පුළුවන්. මිට අමතරව chrome එකේ වෙනත් ප්රධාන පහසුකමක් තියෙනවා. ඒ තමයි Incognito කියන ක්රමය. ඒකෙන් වෙන්නෙ අපේ search history එක හෝ password වගේ දේවල් save වෙන්නේ නෑ. වෙන කෙනෙක්ගෙ phone එකකින් අපි web browse කරනව නම් මේ ක්රමය අනුගමනය කරනවා නම් හොදයි. මොකද password save නොවන නිසා password save වෙයි කියල බය වෙන්න ඕන නෑ. ඒක ලබාගන්න app එකේ උඩ දකුණු කෙලවරේ තියෙන dot තුනේ button එක ඔබල New incognito tab කියන එක ඔබන්න.
Cloud space කියන එක ගොඩ කාලෙක ඉදන් ලෝකේ භාවිත වෙන දෙයක්. එම තාක්ෂනය යොදාගෙන තමයි Google Drive හදල තියෙන්නේ. මේකෙන් වෙන්නේ අපිට අපේ GMail එක හරහා අපිට ඕන දෙයක් online storage එකක් store කරල තියන්න පුළුවන්. මේකේ තියෙන ප්රධාන වාසිය තමයි අපිට ලෝකේ කොහේ හිටියත් Internet තියෙනව නම් ඒ store කරපු දේවල් GMail එකෙන් log වෙලා බලන්න/ බාගත කරන්න පුළුවන්. හැබැයි සීමිත ඉඩක් තමයි දෙන්නෙ. GMail එකක් හදනකොටම 15GB ප්රමාණයක් දෙනවා. හැබැයි documents වගේ දේවල් store කරන්න නම් ඒ ඉඩ වැඩිත් එක්ක. අවුරුද්දකට සැරයක් 2GB වගේ ප්රමාණයක් වැඩි කරගන්න අවසථාවක් Google විසින් ලබා දෙනවා. Drive කියන software එක computer එකට දාගත්තම ඉබේම Drive folder එකක් හැදෙනවා. එතනට දාන ඕනෑම දෙයක්, පරිගණකය Internet එක්ක සම්බන්ද වුනාම ඉබේම upload වෙනවා. හැබැයි තමුන්ගෙ කැමැත්ත අනුව settings වලින් එක වෙනස් කරන්න වගේම, upload වෙන එක pause කරලා තියන්න පුළුවන්.
සාමාන්යයෙන් අපි documents හදන්නේ word වගේ software එකකින්. එත් online document එකක් හදන්න නම් හොදම යෙදුම තමයි Google Docs කියන app එක. මේක web browser එකකින් use කරන්න පුළුවන් වගේම, phone එකකින් නම් වෙනම app එකක් තියෙනවා. අපි එදිනෙද භාවිත කරන word වල තියෙන ගොඩක් පහසුකම් තියෙනවා. අපි හදන හැම document එකක්ම drive එකේ auto save වෙනවා. ඒක නිසා හදිසියකදී close වුණා කියල වද වෙන්න ඕන නෑ. ඒ වගේම සිංහලෙන් type කරන්න නම් Google input tool එකත් Google Docs එක්කම එනව. ඒක නිසා සිංහල fonts හොයල කරදර වෙන්න ඕන නෑ.
මේකෙන් online presentation හදන්න පුළුවන්. මේකෙත් docs වල තියෙන හැම පහසුකමම තියෙනවා. මේකෙත් අපිට දීල තියෙන templates භාවිත කරන්න වගේම share කරගෙන කීපදෙනෙක්ට එක සැරේට වැඩ කරන්න පුළුවන්.
Google හදුන්වා දීල තියෙන Spreadsheet app එක තමයි Google sheets කියන්නේ. මේකෙත් Excel වලින් කරන ගොඩක් දේවල් කරන්න පුළුවන්. Equations භාවිත කරන්න, data validation වගේ අත්යවශ්ය spreadsheet වැඩ මේකෙත් තියෙනව. To-do list, annual budget, calendars වගේ templates මේකෙත් දීල තියෙනවා. තව Google forms වලින් ලැබෙන දත්ත analyze කරන්නත් Google sheets යොදා ගන්න පුළුවන්.
අපිට online survey එකක් කරන්න නම් එකට තියෙන හොදම tool එක තමයි Google forms කියන්නේ. Data collection වලටත් පහසුම tool එක තමයි මේක. Google formsවල අපිට උත්තර ලබා ගන්න option box, check box, drop down වගේ අත්යවශ්ය දේවල් තියෙනවා. ඒ වගේම අපි ලබා ගන්න data, validate කරලම ගන්න පුළුවන්. එතකොට user වැරදි data ඇතුල් කරන එක වළක්වාගන්න පුළුවන්. එකෙන් data ගන්න කෙනාට වගේම දෙන කෙනාටත් ලේසි. Survey වලට අමතරව මේකෙන් online quizzes තියන්නත් පුළුවන්. ලැබෙන responses Google form එකක් මගින් අපිට ලබා ගන්න පුළුවන්. එකෙන් අපිට analyze කරන්න පුළුවන්.
ඉස්සර නම් නොදන්නා තැනකට යනවනම් දන්නා කෙනෙක්ගෙන් විස්තර අහගෙන, කඩදාසි සිතියම්කුත් හොදට බලල තමයි එලියට බහින්නේ. දැන් Google maps තියෙන නිසා එච්චර කරදර වෙන්න ඕන නෑ. තමන්ගෙ phone එකෙන් Internet connect උන ගමන් ලෝකේ තියෙන ඕන තැනක් හොයාගන්න තප්පර දෙකක්වත් යන්නේ නෑ. Search bar එකේ යන්න ඕන තැන type කරන්න විතරයි තියෙන්නේ. තමන් ඉන්න තැන ඉදන් අවශ්ය තැනට යන්න පුළුවන් හැම විදියකම Google අපිට පෙන්නනව. ඒ වගේම අඩුම වෙලාවකින් යන්න පුළුවන් පාරත් අපිට පෙන්නුම් කරනවා. වාහනයකින් වගේම පයින් යන කෙනෙකුටත් අවශ්ය මගපෙන්වීම Google අපිට දෙනවා. කොළඹ වගේ තදාසන්න තැනකට අලුතෙන් අපු කෙනෙක්ට නම් Google maps කියන දෙය ගොඩක් වටිනව. ඒ වගේම නොදන්න කාත්කවුරුවත් නැති ගමකට ගියත් පාර හොයාගන්න Google maps යොදා ගන්න පුළුවන්.
