TechWire

Category - Education

How maps are made!

Have you ever thought of how maps are made into a flat surface? Can you cut a ball and show me the surface of the ball as a plane? No, you can’t. Then, you may have to make some amendments to do so.

The surface of the sphere cannot be represented as a plane without any distortion. Carl Friedrich Gauss has mathematically proven this. So, long time ago mathematicians have implemented algorithms to achieve this. For that, they used a process called Projection.

Popular rectangular maps are created with cylinder core projections. That is by putting the globe into a cylinder and projecting each point of the globe to the cylinder surface.

You can project the globe also to other objects, and that will affect the way the map looks.

All these projection methods come with trade-offs such as distance, direction, and land area. Those different maps can be used for different kind of purposes.

Read More

Auto-Fill Forms භාවිතා කරන්නේ පරිස්සමින්

අද බොහෝ දෙනෙක් අන්තර්ජාල භාවිතයේදී තම පහසුව සඳහා මෙන්ම වෙලාව ඉතුරු කරගැනීම සඳහා භාවිතා කරන feature එකක් තමයි autofill කියන්නේ. ඔයා ගොඩක්  වෙලාවට අන්තර්ජාලයේ සැරිසරනවා නම්, නිතරම web forms fill කරන්න සිදු වෙනවා නම් මේ feature එක ඔයාට ගොඩක් ප්‍රයෝජනවත් වගේ පේන්න පුළුවන් වුනත් මේ තුළින් අපේ තොරතුරු වල ආරක්ෂාවට අපි නොහිතන ආකාරයේ බලපෑම් එල්ල වෙන්න පුළුවන්. ඒ පිළිබඳව පොඩි දැනුවත් කිරීමක් කරන්නයි මේ ලිපිය තුළින් අපි අද බලාපොරොත්තු වෙන්නේ.

ගොඩක් web browsers වල මේ autofill feature එක ඇතුළත් වෙනවා. එහෙමත් නැතිනම් browser extension එකක් විදිහටත් අපිට autofill feature එක අපේ browser එකට එකතු කරගන්න පුළුවන්. සාමාන්‍යයෙන් form එකක් fill කරද්දී අපි නිතරම භාවිතා කරන තොරතුරු browser එකේ store කරලා තියාගෙන නැවත අපි ඒවා භාවිතා කරද්දී ඒ තොරතුරු automatically fill කරගන්න මේ තුළින් අපිට පුළුවන්. එකම තොරතුරු නැවත නැවතත් type කරනවාට වඩා මෙය ඉතාමත් පහසුයි වගේම ඔයාලගේ කාලයත් ඉතුරු වෙනවා.

අද  බොහෝ දෙනෙක් online shopping කරන්න පුරුදු වෙලා ඉන්නවා. ඒ වගේ අවස්ථාවලදී නම් මේ autofill feature එක අපිට ගොඩක් ප්‍රයෝජනවත්. මොකද කියනවා නම් එවැනි අවස්ථා වලදී අපිට අපේ සම්පුර්ණ නම ලිපිනය වගේම credit card එකේ තොරතුරු ත් ඇතුළත් කිරීමට අවශ්‍ය වෙන නිසා. නමුත් නවතම සමීක්ෂණයකින් සොයාගෙන තියෙනවා මේ විදිහට autofill feature එක භාවිත කිරීම තුළින් අපගේ රහස්‍ය තොරතුරු අනවශ්‍ය පුද්ගලයින් අතට, සරලවම කියනවා නම් hackers ලා අතට පත් වීමට වැඩි ඉඩ කඩක් තියෙනවා කියලා.

hackers ලා මේ අයුරින් අපේ තොරතුරු ග්‍රහණය කරගන්න භාවිතා කරන්නේ scam කියන ක්‍රමයයි. මෙහිදී fake form එකකට අදාළ පුද්ගලයා ලවා තොරතුරු ඇතුළත් කර ගනු ලබනවා. අපි form එකට ඇතුළත් කරන්නේ අපේ නම, email ලිපිනය වගේ සරල තොරතුරු පමණක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් hidden text boxes හරහා අපගේ දුරකථන අංකය  වගේම credit card number එක වගේ රහස්‍ය තොරතුරු ලබා ගන්නත් මේ හරහා හැකියාව පවතිනවා.  පහත විඩියෝවෙන් එය ක්‍රියාත්මක වෙන ආකාරය පැහැදිලි කරලා පෙන්වලා දීලා තියෙනවා.

ඒ වගේම ඔබගේ පරිගණකය වෙනත් කෙනෙක් අතට පත් වුනොත් ඔබට වැදගත් තොරතුරු මෙලෙස save කර තිබීමෙන් අනවශ්‍ය ගැටළු වලට මුහුණ පාන්න සිදු වෙන්නත් පුළුවන්. මෙලෙස රහස්‍ය තොරතුරු අනවශ්‍ය පුද්ගලයින් අතට පත්වීමේ බරපතල කම ඔබට දැන් පැහැදිලි ඇති. එවැනි අවස්ථාවන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට ගන්න පුළුවන් හොඳම ක්‍රියාමාර්ගය තමයි browser වල autofill feature එක disable කිරීම. පහසුව පමණක් සලකා බලා ඔබගේ තොරතුරු අවදානමේ හෙලනවාට වඩා තොරතුරු වල ආරක්ෂාව ගැන සැලකිලිමත් වීම වැදගත් කියලයි අපි හිතන්නේ.

ලාංකිකයෙකුගේ දායකත්වයෙන් නිර්මාණය වුණ ලෝහමය හයිඩ්‍රජන්

සුපිරි සන්නායක පිළිබද ඔබ දන්නවාද? යම්කිසි උෂ්ණත්වයක් තුලදී ප්‍රතිරෝධයක් රහිතව විද්‍යුතය සන්නයනය කරන අන්තර් මිශ්‍ර ලෝහයක්, මුලද්‍රව්‍යක් ,සංයෝගයක් සුපිරි සන්නායකයක් ලෙස හදුන්වන්න පුළුවන්.

කාමර උෂ්ණත්වයේ පවතින සුපිරි සන්නායක වල භාවිතයෙන් අපගේ එදිනෙදා ජීවිතය පහසු කරගන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් විදියට ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය ගත්තොත් චුම්බක ක්ෂේත්‍ර භාවිතයෙන් අධිවේගී දුම්රිය සේවාවන් ඉතාමත් කාර්යක්ෂම කල හැකියි.එමෙන්ම වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ ඵලදායී විද්‍යුත් වාහන නිපදවිය හැකියි. එමෙන්ම ශක්ති ජනනයේදී සහ ශක්තිය ගබඩාකිරීමේදී සුපිරි සන්නායක වලට විශේෂ කාර්යයක් කල හැකියි. සුපිරි සන්නයක වල ප්‍රතිරෝධයක් නොමැති වීම සහ සුපිරි සන්නායක දඟර වල වැඩිපුර ශක්තිය ගබඩා කිරීමේ හැකියාව නිසා අපට ගබඩා කල ශක්තිය වෙනත් අවශ්‍යය විටෙක භාවිතා කරන්න හැකියාවක් තිබෙනවා.

ඔබ මෙතෙක් අසා නොතිබුණු නමුත්  මෑත කාලීන සොයාගැනීම් වලින් බිහිවූ පරමාණුක ලෝහමය හයිඩ්‍රජන්(atomic metallic hydrogen) කාමර උෂ්ණත්වය යටතේදී සුපිරි සන්නායක් වන බවට විශ්වාස කරනවා. සියවසකට ආසන්න කාල වකවානුවක් න්‍යායක්ව පැවති මෙම අපූර්ව සොයාගැනීම හාවර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ තෝමස් ඩී.කැබොට් (Thomas D. Cabot), අයිසැක් සිල්වේරා (Isaac Silvera) සහ රංග ඩයස් (Ranga Dias) යන පිරිසගේ දීර්ඝ උත්සහයක ප්‍රතිපලයක්. හාවර්ඩ් විද්‍යාඥයන් පවසන අයුරින් ලෝහමය හයිඩ්‍රජන් ලොව දුර්වලම සංඝඨකයකි.

Source : https://www.newscientist.com/article/2119442-metallic-hydrogen-finally-made-in-lab-at-mind-boggling-pressure/

ඔවුන්ගේ පරීක්ෂණයේදී, ඉතාමත් කුඩා හයිඩ්‍රජන් නියැදියක් ගිගාපැස්කල් 495 ක පීඩන තත්වයකට පත්කරනු ලැබුවා. එම පීඩන තත්වය පෘතුවි අභ්‍යන්තරයේ පීඩන තත්වයටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් වනවා. සිල්වේරා පවසන අන්දමට එම අධි පීඩන තත්වයේදී දැලිස් ලෙස පවතින ඝන අණුක හයිඩ්රජන් බිදී පරමාණුක හයිඩ්රජන් බවට පත්වෙනවා. එයයි ලෝහමය හයිඩ්රජන් යනුවෙන් හදුනාගත්තේ.

සිල්වේරා පවසන අයුරින් මෙය අධි පීඩන භෞතික විද්‍යාවේ ප්‍රතිපලයක්. දියමන්ති හා සමානවම ලෝහමය හයිඩ්‍රජන්ද පීඩන තත්වයෙන් ඉවත්කළ විට ලෝහමය තත්වයට පැමිණෙනවා. දශක 4 ක උත්සහයකින් පසු, සියවසකට ආසන්නව න්‍යායක්ව පැවතුනු ලෝහමය හයිඩ්රජන් මේ වනවිට සත්‍යක් බවට පත්වෙලා තියනවා. පරීක්ෂණය මෙහෙය වූ රංගගේ සහයෝගයෙන් අවසානයේ දිලිසෙන නියැදියක් ලැබුණු පසු ඔවුන් එය වැඩිදුර පරීක්ෂණ වලට භාජනය කොට එය ලෝහමය හයිඩ්රජන් බව තහවුරු කරගෙන තිබෙනවා.

විද්‍යාඥයින් වැඩි දුරටත් පහදා දෙමින් කියා සිටියේ ලෝහමය හයිඩ්රජන් වල නිර්මාණය ලොවට ඉතාමත් ඉහල කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුත් නිපැයුම් බොහාමයක් කිරීමට මාර්ගය විවර කරන බවයි.

ලෝහමය හයිඩ්රජන් ඉන්ධනයක් ලෙසින් භාවිතා කොට රොකට් යානා අභ්‍යවකාශයේ වැඩි දුරක් යැවීමට හැකි බව ඔවුන් පවසා සිටිනවා. එය වැඩිදුර පහදාදෙමින් ඔවුන් පවසන්නේ ලෝහමය හයිඩ්රජන් නිපදවීමේදී විශාල ශක්තියක් ලබා දුන් අතර නැවතත් ලෝහමය හයිඩ්රජන් අණුක හයිඩ්රජන් බවට පත්වද්දී එම විශාල වූ ශක්තිය නිදහස් කරන නිසා එය රොකට් තාක්ෂණයේ පෙරලියක් කිරීමට සමත් වනු ඇති බවයි. ලොව භාවිතා කරන ඉන්ධන වල විශේෂ ලක්ෂණයක් ලෙස හදුනා ගන්නේ “විශේෂිත ආවේගය” (specific impulse) නම් ලක්ෂණයක්. දැනට භාවිතා වන ප්‍රබලම ඉන්ධන වල එම අගය තත්ත්පර 450 ක් පමණ වෙනවා. ලෝහමය හයිඩ්රජන් වල එම අගය 1700 ක් තරම් වන බවට විද්යාඥයින් විශ්වාස කරනවා.

තවත් කරුණු පහදා දෙමින් ඔවුන් පවසන්නේ විදුලි බල පද්ධතියේ භාවිතා වන වයර් (wire) සදහාද මෙම ලෝහමය හයිඩ්රජන් ඉතාමත් සුදුසු බවය.

Useful JS and CSS libraries

Javascript හා CSS යොදාගෙන මේ වෙනකොට ලෝකයේ ගොඩක් libraries හදල තියෙනවා. මේ libraries නිර්මාණය කරලා තියෙන්නෙ web developersලගේ හා designersලගේ පහසුවට. මේවා භාවිත කරලා ගොඩක් ලේසියෙන් හා ඉක්මණින් අපිට අවශ්‍ය webpage එකක් dynamic හා interactive විදියට නිර්මාණය කර ගන්න පුළුවන්. ඒ දේවල් කරන්න අවශ්‍යවෙයි කියල හිතෙන libraries ගැන පොඩි විස්තරයක් තමයි මේ article එකෙන් දෙන්නෙ.

Read More

කෘත්‍රිම බුද්ධියට වහල් වීම

2013 වර්ෂයේදී තිරගතවූ “Her” චිත්‍රපටියේදී හුදකලා ලේඛකයෙක් තමාගේ ඩිජිටල් සහකාරිය සමඟ ප්‍රේමයෙන් බැඳෙනවා. ඇය ඔහුගේ සියලු කටයුතු සඳහා උදව් වෙනවා වගේම ඔහුට පෞද්ගලික උපදෙස් පවා ලබා දෙනවා. අවසානයේ ඔහු ඇයව පෙම්වතිය බවට පත් කරගන්නවා . Samantha නම් වෙන මේ ඩිජිටල් සහකාරිය විශ්මයජනක වේගයකින් අළුත් දේ ඉගෙනගන්නා  A.I. මෘදුකාංගයක්.

Samantha අවම වශයෙන් තවත් දශකයක් පමණ විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් ලෙසම පවතීවි. කෙසේවුවත් bots [1] (රොබෝ ) නම්වූ අඩු-ක්‍රියාකාරී ඩිජිටල් සහායකයින් දැනටමත් අප අතරට ඇවිත්. මේවා අපගේ නිවෙස් වල 2017 දී දැකිය හැකි තවත් එක් විශ්මයජනක තාක්ෂණික දියුණුවීමක් වේවි.

Read More

Google Earth Engine

මොකද්ද මේ Google Earth Engine

ලෝකයේ භෞතික ස්වභාවය අධ්‍යනය කරන්න Google විසින් හඳුන්වාදීපු platform එකක් තමයි Google Earth Engine කියන්නෙ. අභ්‍යවකාශයේ තියෙන චන්ද්‍රිකාවලින් ගන්න දත්ත ගබඩා කරල ඒව යම් අධ්‍යන කටයුතුවලට හෝ පර්යේෂණ කටයුතුවලට දෙනව Google Earth Engine එකෙන්. මෙහි ප්‍රයෝජනය පොදු ජනතාවට, රජයන්ට වගේම පෞද්ගලික අංශයට වුණත් ගන්න පුළුවන් විදියට තමයි Google විසින් අවස්ථාව සලසලා තියෙන්නෙ. මොවුන් මේක හදුන්වා දෙන්නේ පෙටා බයිට් ප්‍රමාණයේ විද්‍යාත්මික විශ්ලේෂණ කටයුතු කල හැකි platform එකක් විදියටයි.

මෙහි විශේෂත්වයක් වන්නෙ වසර 35ක පමණ සිට චන්ද්‍රික මගින් ලබා ගත්ත ඡායාරුප එකතුවක් මෙහි තිබෙනවා. වර්තමානයේ නම් එදිනෙදා ලැබෙන සියලු වාර්තා හා ඡායාරුප ඔවුන් සතු වෙනවා. ඒ වගේම Google Earth Engine මගින් JavaScript හා python සඳහා API ලබා දෙනවා විශ්ලේෂණ කටයුතු මෙහෙයවන්න.

Google Earth Engine හා Google Maps කියන්නෙ හාත්පසින් වෙනස් භාවිතයන් දෙකක්. Maps වලින් කරන්නෙ ලෝකය virtually පෙන්වන එක. නමුත් Google Earth Engine මගින් වෙන්නෙ ලෝකයේ භූ ස්වභාවය හා ඒ ආශ්‍රිත දේවල් විශ්ලේෂණය සදහා අවස්ථාවක් ලබාදීම.

Read More

ලොව පුරා කොටස් වෙළඳපොල ජයගත් අපේ මෘදුකාංග සමාගම [sponsored]

කොටස් වෙළඳපොල යනු ඉතාමත් වේගයෙන් දත්ත හුවමාරු වන ස්ථානයි. එමෙන්ම, ඒ දත්ත ඉතාම සූක්ෂමව සහ නිවැරදිව සකස් කිරීම ඉතාමත් වැදගත් අවශ්‍යතාවයකි. මක්නිසාද යත්, මේවායේ බිලියන ගනන් වලින් සිදු වෙන ගණුදෙනු රටක ආර්ථිකයේ රඳා පැවැත්මක තදින්ම බලපාන බැවිනි.

මාලඹේ Millennium Information Technologies අයතනය, හෙවත් MillenniumIT, එසේත් නැති නම් පොදුවේ MIT ලෙස හඳුන්වන මෘදුකාංග ආයතනය මෙවැනි කොටස් වෙළඳපොල හා බැඳුණු මෘදුකාංග නිර්මාණය කරන ආයතනයකි. එපමණක් නොව, දැනට ස්ථාන 40 කට වැඩි ප්‍රමාණයක කොටස් වෙළඳපොලවල් ක්‍රියා කරන්නේ අපේම රටේ දැනුමෙන් ලියවුණ මාදුකාංග වලිනි. එම ලැයිස්තුවට ලන්ඩන් කොටස් වෙළඳපොල වගේම, අපේ රටේ කොළඹ කොටස් වෙළඳපොලත් ඇතුලත් වේ.

MillenniumIT ආයතනය මුලින්ම ආරම්භ වෙන්නේ 1996 වර්ෂයේ කොළඹ දීය. පසුව එය මාළඹේ නගරයට ගෙන එන්නේ සේවක සංඛ්‍යාව වැඩිවීම නිසා පමණක්ම නොව, කර්කෂ නාගරික පරිසරයෙන් මිදී මෘදුකාංග නිර්මාණයට ගැලපෙන වටාපිටාවක් ඇති කිරීමේ අරමුණිනි. ඔවුන් නිර්මාණය කල මෘදුකාංග වල ඇති උසස් බව නිසාම 2009 දී London Stock Exchange Group (LSEG) මගින් MillenniumIT ආයතනය අත්කරගන්නා ලදී. එය MillenniumIT ආයතනයේ නම පමණක් නොව, මුළු ශ්‍රී ලංකාවේම නාමය අන්තර්ජාතික තලයට ගෙන යාමට මුල් වූ කරුණකි.

Read More

An unprecedented 3D view of CO2 spread by NASA

NASA utilized satellite measurements of carbon dioxide to make a startling new 3D video that shows how the greenhouse gas travels through Earth’s atmosphere.


 

The information was originated from NASA’s Orbiting Carbon Observatory-2 (OCO-2) satellite, which was sent in 2014 in order to measure atmospheric CO2 at the regional level. The conclusions gathered over one year (from September 2014 to September 2015) were then fused with a high-resolution weather model to provide an unprecedented 3D view.

Read More

Get to know about Ultrasonic Sensor HC-SR04

Ultrasonic Sensor HC-SR04 is used to measure distance. We can find precise distance to an object from the sensor, or can used to detect when something is within range of the sensor. It can measure distance with high accuracy from 2cm to 400 cm.  Its operation is not affected by darkness or light .Because it uses sound to measure distance.

Ultrasonic range finder measure distance by emitting a pulse of ultrasonic sound that travels through the air until it hits an object. It measure the time of the sound pulse which travel forward & back to the sensor when the pulse hits the object. Then it sends an electrical signal to the Arduino with information about the time that sonic pulse traveled.

Ultrasonic range finder has 2 transducers.

  • Transmitting transducer
  • Receiving transducer

sensor

Read More

Privacy in the Cloud

Cloud service එකක් කියන්නේ කුමක්ද?

cloud-computingInternet හරහා අපිට ලබා ගන්න පුළුවන් ඕනෑම සම්පතක් හෝ සේවාවක් cloud service එකක් විදියට හඳුන්වන්න පුළුවන්. Email, maps, cloud storage වගේම ගොඩක් ප්‍රසිද්ධ social media sites වගේම තව බොහෝ දේ වෙන්නේ Internet එකෙන්. මේ හැම දෙයක්ම cloud එකෙන් handle වෙන දේවල්. අපි පොඩි කාලෙ Internet කියල ඉගෙන ගනිද්දි ඉගෙන ගත්ත වලාකුළ මතක් කරගන්න, cloud කියන්නේ මොකද්ද කියන එකට උදාහරණයක් විදියට.

Read More

Web Development සඳහා අවශ්‍ය Front-end Tools

අද කාලෙ අපි Internet ගියොත් ලස්සන websites දකින්න පුළුවන්. මේව ලස්සනට හදල ගන්න ගොඩක් මහන්සි වෙන්න ඕන. හැබැයි ඒවා නිර්මාණය කරන්න භාවිතා කරන්න පුළුවන් tools ගැන හොඳ අවබෝධයක් තියෙනව නම් වෙන්න ඕන මහන්සියේ ප්‍රමාණය අඩු කරගන්න පුළුවන්. Website එකක් ගත්තොත් අපිට ඒකෙ front-end හා back-end කියල development stages දෙකක් හඳුනාගන්න පුළුවන්. මේ article එකෙන් front-end එක develop කරන්න ඕන හොඳ tools ගැන තමයි කියන්න යන්නෙ.

Read More

Is Windows Phone that bad?

Most of the people have a negative image on Windows phones. Many of them haven’t even put their hands on one, but simply putting it down because of what they’ve heard. This article is not intended to claim that Windows phone is better than other platforms, but a humble effort to clarify mythical believes you might be having.

The most complains come towards the Windows Operating System, rather than the hardware platform. These accusations would have been valid for the earliest versions of Windows Phone. But, It you take a look the leap it took from Windows Phone 8.1 to Windows 10, you would think twice before complaining.

Read More